Login with Google
Sağlık Personeli Kıyafetlerinde Ayni Giyim Yardımı: Teknik Şartnameye Sektörel Bir Bakış
Sağlık personelinin görevini daha verimli, güvenli ve konforlu şekilde yerine getirebilmesi; kullanılan ekipman ve kıyafetlerin sahaya uygunluğu ile doğrudan ilişkilidir. Günlük kullanımda tercih edilen hemşire forması, scrubs (cerrahi takım), doktor önlüğü ve diğer sağlık personeli kıyafetleri, yalnızca bir üniforma değil; çalışma performansını ve personel memnuniyetini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle, Sağlık Bakanlığı tarafından hayata geçirilmesi planlanan ayni giyim yardımı uygulaması, yalnızca bir tedarik süreci değil; aynı zamanda uzun vadeli bir kullanım ve memnuniyet meselesi olarak değerlendirilmektedir.
Bu kapsamda yayımlanan teknik şartnamelerin, sahadaki fiili uygulamalar ve sektör gerçekleriyle uyumlu olması; hem hemşire forması ve scrubs gibi günlük kullanım ürünlerinde hem de doktor önlüğü ve cerrahi takımlar gibi mesleğe özgü kıyafetlerde yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Sağlık Bakanlığı tarafından alınan karar doğrultusunda, sağlık personeline yönelik giyim yardımının nakdi uygulamadan ayni yardıma dönüştürülmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda, 1 Ocak 2026 itibarıyla sürecin başlatılması ve 1 Haziran 2026 tarihinden itibaren belirlenen kıyafetlerin kullanımının zorunlu hale getirilmesi öngörülmektedir.
Yayımlanan teknik şartnamede; sağlık personelinin günlük kullanımında yer alan hemşire forması, scrubs (cerrahi takım) ve benzeri kıyafetlerde kullanılmak üzere terikoton (telikoton) kumaş (%50 polyester, %47 pamuk, %3 likra – 120 gr/m²) ile boyama yöntemi olarak indantren boya talep edildiği görülmektedir.
Terikoton kumaş, hafif ve nefes alabilir yapısı sayesinde bazı bölgelerde, özellikle yaz aylarında kullanılan hemşire forması ve scrubs için uygun olabilmektedir. Ancak 120 gr/m² gramaja sahip olması nedeniyle, ülkemizin özellikle soğuk ve kış şartlarının uzun sürdüğü bölgelerinde görev yapan sağlık personeli açısından; cerrahi takım, doktor önlüğü ve benzeri kıyafetlerde ince kalabileceği değerlendirilmektedir. Bu gramajın, söz konusu bölgelerde yeterli korumayı ve çalışma konforunu her zaman sağlayamayabileceği yönünde sektörel görüşler bulunmaktadır.
Yapılan araştırmalarda, yaklaşık 3 milyon metre kumaş gibi yüksek miktarlarda indantren boya uygulamasının, mevcut boyahane altyapıları açısından ciddi üretim ve tedarik zorlukları barındırdığı görülmektedir. Mevcut kapasite koşulları dikkate alındığında, hem hemşire forması hem de scrubs ve cerrahi takım üretiminde kullanılacak bu büyüklükteki bir kumaş miktarının, öngörülen takvim içerisinde, özellikle 1 Haziran 2026 tarihine kadar boyanarak hazır hale getirilmesinin fiilen mümkün olmadığı yönünde sektörel değerlendirmeler bulunmaktadır.
Günümüzde birçok boyahanede indantren boya uygulaması aktif olarak yapılmamakta; bu durum doktor önlüğü, scrubs ve diğer sağlık personeli kıyafetlerinin üretiminde kapasite, termin süreleri ve sürdürülebilir tedarik açısından risk oluşturmaktadır. Indantren boyanın geçmişte özellikle ameliyathane tekstillerinde ve cerrahi takımlarda, 120–130°C’de uygulanan otoklav (sterilizasyon) işlemleri sırasında renk dayanımı sağlamak amacıyla tercih edildiği bilinmektedir. Ancak günlük kullanımda yer alan hemşire forması ve doktor önlüğü gibi ürünlerde bu seviyede bir sterilizasyon süreci bulunmamaktadır. Buna ek olarak, belirlenen bazı renklerde indantren boya uygulamasının teknik açıdan zorlayıcı olduğu ve istenen renk sonuçlarının her zaman elde edilemediği yönünde sektör genelinde görüşler mevcuttur.
Sektörel uygulamalara bakıldığında, sağlık personeli kıyafetlerinde kullanılan kumaş türlerinin yıllar içerisinde değişim gösterdiği görülmektedir. Alpaka ve terikoton kumaşlardan sonra günümüzde poliviskon kumaş, özellikle hemşire forması, scrubs ve günlük kullanım cerrahi takımlarda sahada yaygın olarak tercih edilmektedir. Poliviskon kumaşlar; %72 polyester, %25 viskon, %3 likra içeriğe sahip olup yaklaşık 155 gr/m² gramajlarıyla, konforlu kullanım, ütülemesi kolay yapı ve yoğun, uzun süreli kullanıma uygunluk gibi özellikleriyle öne çıkmaktadır.
Ayni giyim yardımı uygulamasının başarıyla hayata geçirilebilmesi için, teknik şartnamelerin; hem hemşire forması, scrubs ve cerrahi takım gibi günlük kullanım kıyafetlerini hem de doktor önlüğü gibi mesleğe özgü ürünleri kapsayacak şekilde, sahadaki gerçek kullanım koşulları, ülkemizin iklim çeşitliliği ve mevcut üretim kapasitesi göz önünde bulundurularak değerlendirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çerçevede; kumaş gramajı, kumaş türü ve boyama yöntemi gibi teknik kriterlerin yeniden ele alınmasının, hem kamu kaynaklarının etkin kullanımı hem de sağlık personelinin konforu açısından önemli katkılar sağlayacağı kanaatindeyiz.
Sektör temsilcileri olarak, sürecin sağlıklı ve sürdürülebilir biçimde ilerlemesi adına bilgi ve tecrübelerimizi paylaşmaya her zaman hazır olduğumuzu saygıyla belirtiriz.
